Άννα Σκουλαρίκη
A story to tell…

Η συλλογή αντικειμένων είναι ένα άκρως διαδεδομένο hobby όχι μόνο στη σύγχρονη εποχή, αλλά και στην αρχαιότητα, καθώς έχουμε αναφορές από επιστήμονες ότι άνθιζε κατά τα χρόνια της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Μα δε χρειάζεται να πάμε τόσο πίσω στο χρόνο. Ας θυμηθούμε τον εαυτό μας παιδί. Συλλογή από τάπες, από αυτοκολλητάκια που βρίσκαμε στα δρακουλίνια, από κούκλες, από playmobils, από τατουάζ που ανακαλύπταμε στα περιτυλίγματα των λιχουδιών που πουλούσαν τα περίπτερα. Και ίσως κάπως έτσι στο υποσυνείδητο να φώλιασε η αρχή μιας στοχευμένης “εμμονής”.

Συνήθως ο συλλέκτης παίρνει το βάπτισμα του πυρός ανυποψίαστα. Μία συλλογή μπορεί να ξεκινήσει τυχαία, άλλη από βαρεμάρα, άλλη από ζήλια, άλλη από επιδειξιομανία όμως όλες έχουν τον κοινό παρανομαστή του κατόχου τους. Ασυνείδητα φανερώνουν μία εσωτερική ανάγκη η οποία πρέπει να καλυφθεί. Οι ψυχολόγοι υποστηρίζουν οτι συλλέκτες είναι άνθρωποι υπέρμετρα ελεγκτικοί  και καθώς στη ζωή εμφανίζονται περιστατικά ή άτομα που δε μπορούν να ορίσουν οι ίδιοι με τις πράξεις και τους χειρισμούς τους, καταφεύγουν στο ευγενές σπορ της συλλογής πραγμάτων για να κατευνάζουν αυτή την πτυχή της προσωπικότητάς τους.

Image by Anna Skoulariki

Πριν βιαστούμε όμως να κρίνουμε και να κατακρίνουμε τη ματαιοδοξία του συλλέκτη ή τη ματαιότητα της συλλογής, οφείλουμε να αναλογιστούμε την ψυχική γαλήνη που προσφέρει στον ιδιοκτήτη και τον εντυπωσιασμό στο θεατή. Ακόμα είναι γνωστό πως αρκετά κειμήλια της εθνικής μας κληρονομιάς και παράδοσης, δε θα είχαν διασωθεί αν δεν υπήρχε κάποιος να τα συγκεντρώσει και σε βάθος χρόνου να τα εκθέσει, για να μαθαίνουν οι νεότεροι και να θυμούνται οι παλιότεροι.

Στη δική μας αναζήτηση για συλλέκτες με εξομολογητική διάθεση, βρέθηκε η κυρία Ουρανία. Μας καλοδέχτηκε στο σπιτικό της με σκοπό να μας δείξει τις 893 τσαγιέρες (!) που μαζεύει τα τελευταία 25 χρόνια. Μόλις περάσαμε την πόρτα αυτομάτως αισθανθήκαμε ότι μπήκαμε σε λαογραφικό μουσείο. Οικογενειακές παλιές φωτογραφίες, πίνακες, πιάτα κρεμασμένα στους τοίχους με  χειροποίητες διακοσμήσεις, γκραβούρες από πολλά μέρη της γης, εκατοντάδες βιβλία. Στο σαλόνι δέσποζε το καμάρι της. Οι τσαγιέρες της.

Image by Anna Skoulariki

Κυρία Ουρανία, πως πρωτογνωριστήκατε με την “τσαγιέρα”;

Πριν από 25 χρόνια μία τσαγιέρα ήρθε εκείνη και με βρήκε, δώρο σε κάποια γενέθλια. Για να μην τη βάλω κάπου μόνη της, ανακάλυψα και άλλες 2-3 στο σπίτι που είχαν μείνει ορφανές από τα σερβίτσια τους και τοποθετώντας τις 4 τσαγιέρες μαζί, είδα οτι η κάθε μία είχε διαφορετικό ρύγχος, διαφορετικό χερούλι, διαφορετικό σχήμα, διαφορετικό καπάκι, διαφορετική βάση, διαφορετική προσωπικότητα. Ε, αυτό ήταν. Και η απορία πως αυτό το αντικείμενο έχει εμπνεύσει ή εμπνέει ακόμα τόσους δημιουργούς ώστε να σχεδιάζουν ένα ξεχωριστό σύνολο κάθε φορά! Μάλλον η φαντασία και η δημιουργικότητα του μυαλού των διακοσμητών ήταν το έναυσμα για την αρχή της συλλογής.

Εννοείται πως δε θεωρούνται χρηστικά κομμάτια και δε χρησιμοποιούνται για να προσφέρουν τσάι στους επισκέπτες. Αυτή η συλλογή είναι απλά μια παρουσίαση της ανθρώπινης έμπνευσης σ’ένα συγκεκριμένο αντικείμενο.

Τι είδους ευχαρίστηση εισπράττετε με το να διατηρείτε μία τόσο μεγάλη συλλογή;

Όταν ψάχνεις να βρεις αντικείμενα που κάποια στιγμή σε γοήτευσαν και συνεχίζουν να  σε γοητεύουν ακόμα, μόνο ευχαρίστηση μπορεί να σου προκαλεί η απόκτηση τους. Γιατί χαίρεσαι να περιβάλλεσαι από αυτά και να τα θεωρείς ένα κομμάτι του εαυτού σου και της πορείας σου. Οι 893 τσαγιέρες – που καμιά δε μοιάζει με την άλλη – εκτός από κομμάτια συλλογής είναι σίγουρα και 893 φορές χαράς για το συλλέκτη.

Σκοπεύετε να μεγαλώσετε κι άλλο τη συλλογή σας;

Φυσικά. Ας μην ξεχνάμε οτι οι συλλογές έχουν αρχή αλλά όχι τέλος. Αν πραγματικά σε ενδιαφέρει το αντικείμενο που μαζεύεις δεν το εγκαταλείπεις. Θυμόμαστε όλοι οτι κάποια στιγμή στη ζωή οι περισσότεροι άνθρωποι είχαν αρχίσει να μαζεύουν γραμματόσημα, αλλά εγκατέλειψαν, γιατί προφανώς δεν τους ενδιέφερε αρκετά το γραμματόσημο.

Αξίζει να αναφέρω οτι στον ίδιο χώρο κατοικούσαν και άλλες δύο συλλογές. Η μία απαρτίζονταν από στυλό (αγνώστου αριθμού. Μέχρι και η κυρία Ουρανία είχε χάσει πια το μέτρημα!) και η άλλη ήταν μια συλλογή από ρόδια-γούρια.

Με μακράν πιο famous τις συλλογές γραμματοσήμων και souvenirs από διάφορα τουριστικά θέρετρα έως τις πιο φινετσάτες που συμπεριλαμβάνουν πίνακες και αρχαιολογικά ευρήματα, ένα είναι σίγουρο. Ότι  από το είδος της συλλογής και από τον τρόπο έκθεσης της, καταλαβαίνεις πολλά για την προσωπικότητα, το χαρακτήρα και τον τρόπο ζωής του κατόχου της.

Αυτή η ήσυχη ενασχόληση είναι ένας καταπληκτικός τρόπος να αυξήσουμε και να εμβαθύνουμε τις γνώσεις μας για κάτι που μας τραβάει – χωρίς εμφανή λόγο – το ενδιαφέρον. Μια δοκιμή θα πείσει ακόμα και τους πιο δύσπιστους, ότι η ενασχόληση με όποια συλλογή είναι από τους πιο εποικοδομητικούς τρόπους να περνούν οι ελεύθερες ώρες.

Στο κάτω-κάτω είμαστε όλοι συλλέκτες. “Εμπειριών συλλέκτης” όπως τιτλοφορούταν ένας παλιός δίσκος γνωστού ερμηνευτή ασμάτων….



Κεντρική φωτογραφία: Άννα Σκουλαρίκη