Χριστίνα Κόμπου
Κλινική Διαιτολόγος- Διατροφολόγος

Βρισκόμαστε ήδη στα μέσα του καλοκαιριού με τον υδράργυρο να έχει ανέβει για τα καλά. Φοράμε τα καλοκαιρινά ρούχα και το μαγιό μας και βλέπουμε ότι δεν φαινόμαστε τόσο ωραία όσο πέρυσι, αφού κρατάμε κάποια παραπανίσια κιλά  από την περίοδο της καραντίνας. Και τότε μας πιάνει μία απογοήτευση και ένας πανικός για να αδυνατίσουμε όσο το δυνατόν γρηγορότερα. Και ανοίγουμε το διαδίκτυο ψάχνοντας τη «μαγική» δίαιτα που θα μας φέρει τα γρηγορότερα αποτελέσματα. Αυτό βέβαια που ξεχνάμε ή δεν το λαμβάνουμε σοβαρά υπόψιν είναι τι επιπτώσεις θα υπάρξουν στην υγεία μας ακολουθώντας μια τέτοια δίαιτα.

Πώς αναγνωρίζουμε μια ανορθόδοξη δίαιτα;

Υπόσχεται άμεσα αποτελέσματα

Συνήθως υπόσχεται μεγάλη απώλεια βάρους σε μία εβδομάδα (2-4 κιλά). Σύμφωνα με τις συστάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, η απώλεια σωματικού βάρους δεν θα πρέπει να ξεπερνά το 0,5 με 1 κιλό την εβδομάδα. Σε αντίθετη περίπτωση, το επιπλέον βάρος που χάνεται δεν είναι λίπος, αλλά υγρά και μυϊκή μάζα.

Προωθεί τη μονοφαγία

δηλαδή ενθαρρύνει την κατανάλωση μόνο συγκεκριμένων τροφίμων και όχι ποικιλία τροφίμων.

Αποκλείει συγκεκριμένες ομάδες τροφίμων

και επιτρέπει απεριόριστες ποσότητες από άλλες. Πολλές από αυτές τις δίαιτες απαγορεύουν την κατανάλωση ψωμιού, ζυμαρικών, κλπ., ενώ αφήνουν ελεύθερη την κατανάλωση κρέατος.

Παρουσιάζει συγκεκριμένα τρόφιμα ως θαυματουργά ή λιποδιαλυτικά

Να μην ξεχνάμε ότι κανένα τρόφιμο από μόνο του δεν μπορεί να μας αδυνατίσει. Αυτό που οδηγεί στην απώλεια βάρους είναι το αρνητικό θερμιδικό ισοζύγιο, δηλαδή όταν οι θερμίδες που προσλαμβάνουμε είναι λιγότερες από τις θερμίδες που ξοδεύουμε.

Έχει ανισορροπία σε μακροθρεπτικά συστατικά

Συνήθως οι δίαιτες αυτές ενθαρρύνουν τη μεγάλη κατανάλωση πρωτεΐνης και πολλές φορές λίπους, μειώνοντας σημαντικά την κατανάλωση υδατανθράκων. Οι αρχές μιας υγιεινής διατροφής συστήνουν όπως το 50% περίπου των ολικών προσλαμβανόμενων ημερήσιων θερμίδων προέρχεται από υδατάνθρακες, το 20% από πρωτεΐνες και κοντά στο 30% από λίπη (σε μεσογειακού τύπου δίαιτα μπορεί να φτάνουν και το 40%, με έμφαση στα μονοακόρεστα λιπαρά).

Διαχωρίζει τα τρόφιμα σε καλά και κακά

Δεν υπάρχουν καλά και κακά τρόφιμα. Όλα τα τρόφιμα, στην κατάλληλη ποσότητα, έχουν θέση σε μία υγιεινή και ισορροπημένη διατροφή.

Προωθεί συγκεκριμένα προϊόντα ή συμπληρώματα διατροφής για ενίσχυση της δίαιτας

Καμία δίαιτα που στηρίζεται στις αρχές της υγιεινής διατροφής δεν χρειάζεται να συνοδεύεται από προϊόντα ή συμπληρώματα που θα την ενισχύσουν. Η μόνη περίπτωση που απαιτούνται συμπληρώματα διατροφής είναι όταν κάποιος αρχίζει μία δίαιτα αδυνατίσματος έχοντας ήδη χαμηλά επίπεδα από κάποιο θρεπτικό συστατικό στον οργανισμό του, όπως για παράδειγμα σίδηρο.

Προωθεί ή αποκλείει συγκεκριμένους συνδυασμούς τροφίμων

Σε καμία διατροφή δεν απαγορεύεται οποιοσδήποτε συνδυασμός τροφίμων, όπως για παράδειγμα κρέας με πατάτες ή ρύζι. Μοναδική εξαίρεση αποτελεί η ανάγκη διαχωρισμού τροφίμων ένεκα μίας χαμηλής σε θερμίδες δίαιτας.

Προωθεί την αποχή από την άσκηση για όσο διαρκεί η δίαιτα

Πολλές φορές αυτές οι δίαιτες στηρίζονται σε υπερβολικά χαμηλή ημερήσια πρόσληψη θερμίδων, συστήνοντας στα άτομα που τις ακολουθούν να αποφεύγουν οποιοδήποτε μορφή άσκησης για να μην βάζουν την υγεία τους σε κίνδυνο.

Κάποιες δημοφιλείς δίαιτες:

  • Κετογονική δίαιτα
  • Δίαιτα Atkins                      
  • Δίαιτα Dukan                                 
  • Aλκαλική δίαιτα
  • Δίαιτα Slimming World ( Δίαιτα « Αμαρτιών»)
  • Δίαιτα που βασίζεται στην ομάδα αίματος

Πιθανές επιπτώσεις στην υγεία μετά από την εφαρμογή μιας ανορθόδοξης δίαιτας:

  • Απώλεια μυϊκού ιστού
  • Αφυδάτωση
  • Δυσκοιλιότητα
  • Εξασθένηση του ανοσοποιητικού συστήματος
  • Εξάντληση, ατονίες
  • Διαταραχές στο λιπιδαιμικό προφίλ
  • Πέτρες στη χολή
  • Διαταραχή του κύκλου της έμμηνου ρήσης
  • Τριχόπτωση
  • Σοβαρή ανεπάρκεια στην πρόσληψη βιταμινών και ιχνοστοιχείων
  • Αυξημένος κίνδυνος οστεοπόρωσης
  • Πιθανή δυσλειτουργία σε διάφορα οργανικά συστήματα

Εν κατακλείδι

  • Το 60% των ατόμων που ακολούθησαν μια ανορθόδοξη δίαιτα κατέληξαν να έχουν περισσότερα κιλά από αυτά που ξεκίνησαν, λίγες μόνο εβδομάδες μετά το τέλος της δίαιτας.
  • Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ορίζει ότι η επιθυμητή και υγιής απώλεια βάρους δεν πρέπει να ξεπερνάει το 1 κιλό την εβδομάδα.
  • Δεν υπάρχουν «μαγικές» δίαιτες αδυνατίσματος. Υπάρχει μόνο μία σωστή αντιμετώπιση στο θέμα της διατροφής και αυτή είναι η μακροχρόνια και συνειδητοποιημένη αλλαγή προς μια πιο υγιεινή και θρεπτική διατροφή.