Ηλιάννα Πεσσάρη
Ψυχολόγος, ειδικευμένη στη βιωματική ψυχοθεραπεία μέσω ψυχοδράματος | Καθηγήτρια Yoga

Ο Covid-19 ήρθε και άλλαξε τη ζωή μας σε πολλά πολλά επίπεδα. Άλλαξε την καθημερινότητα, τις ελευθερίες μας, άλλαξε τις συνήθειες μας, τον τρόπο ζωής μας, άλλαξε την οπτική μας, άλλαξε τις κοινωνικές μας σχέσεις, τα ωράρια μας, άλλαξε από τα πιο πρακτικά πράγματα μέχρι τα πιο λεπτά και αδιόρατα.

Πάνω απ’ όλα όμως, αλλάζει την ψυχολογία μας, την ψυχική μας διάθεση, αλλάζει τις λειτουργίες μας, με έναν τρόπο για άλλους πολύ φανερό για άλλους λιγότερο. Το σίγουρο είναι ότι μας επηρεάζει όλους, είτε το αντιλαμβανόμαστε είτε όχι. Μας επηρεάζει όλους!

Σε διαφορετικά επίπεδα ο καθένας αλλά όλοι, λίγο πολύ, νιώθουμε συνεχώς φόβο και αγωνία. Είναι τόσα αυτά που μπορούμε να φοβόμαστε αυτόν τον καιρό, τόσες οι πραγματικές και πιθανά επικείμενες απώλειες που αναπόφευκτα βιώνουμε αγωνία, φόβο, θλίψη, θυμό.

Χάνουμε την καθημερινότητα μας, την ελευθερία μας, την ζωή όπως την ξέρουμε, χάνουμε μέρος των κοινωνικών μας σχέσεων, την επαφή, το άγγιγμα, την άνεση να κυκλοφορούμε. Κάποιοι από μας χάνουμε τη δουλειά μας, την οικονομική μας κατάσταση ή μέρος αυτής. Κάποιοι από μας χάνουμε την υγεία μας, ή κάποιους δικούς μας ανθρώπους. Κάποιοι από μας χάνουμε την καθημερινότητα μας παντελώς, μένοντας απομονωμένοι και αποτραβηγμένοι μέσα στο σπίτι. Είναι τόσα πολλά, που ακόμα και αν πρακτικά δεν σε έχουν αγγίξει, φοβάσαι ότι μπορεί να σε αγγίξουν.

Κάθε μέρα είμαστε συντονισμένοι στον φόβο και την ανησυχία. Όλα είναι άγνωστα και ρευστά και αλλάζουν συνέχεια, απότομα, βίαια, τρομακτικά. Η πληροφόρηση είναι τεράστια και φτάνει από παντού, προκαλεί διχασμό και επιπλέον αγωνία.

Όλοι είμαστε σε ρόλους επιβίωσης, όλοι ανεξαιρέτως. Κάποιοι φοβισμένοι, κάποιοι υπάκουοι, κάποιοι θυμωμένοι, κάποιοι “αδιάφοροι”, κάποιοι αγχωμένοι, κάποιοι σε άρνηση, κάποιοι παγωμένοι, κ.ο.κ. Όλοι όμως είμαστε σφιγμένοι ψυχικά μπροστά σε όλα αυτά. Σφίγγονται όλα μέσα μας, σαν να κρατάμε την ανάσα μας, σαν να περιμένουμε πότε όλα αυτά θα τελειώσουν, σαν να είμαστε σε παύση- σε αναμονή, σαν να στεκόμαστε ακίνητοι και να αφουγκραζόμαστε αυτό που γίνεται, μέσα στο άγνωστο σκοτάδι.

Μαζί με το μέσα μας, σφίγγεται και το σώμα μας, κυριολεκτικά οι μύες μας συντονίζονται με το σφίξιμο και με τα συναισθήματα μας και μένουν σε στάση ετοιμότητας. Κρατούν μία μυική ένταση ώστε να είναι έτοιμοι να κινηθούν αν χρειαστεί. Δεν το καταλαβαίνουμε συνειδητά αυτό αλλά ίσως αυτόν τον καιρό να νιώθουμε περισσότερο σφιγμένοι, μουδιασμένοι, να παθαίνουμε κράμπες, να πονάμε λίγο περισσότερο στο σώμα μας. Όλα μέσα μας και πάνω μας σφίγγονται, βάζουν δύναμη για να σταθούν σε αυτό το δύσκολο σημείο.

Πολύ δύσκολη κατάσταση για όλους! Βιώνουμε ένα συλλογικό τραύμα, μέσα στο οποίο όλα αλλάζουν.

Για να σταθούμε σε αυτό χρειαζόμαστε ακόμα περισσότερη φροντίδα απ’ ότι πριν. Πως να κρατήσουμε το κέντρο μας και να μείνουμε σταθεροί μέσα σε ένα κόσμο που συνεχώς αλλάζει; Ίσως να μην γίνεται να κρατήσεις το κέντρο σου ανεπηρέαστο. Το να μένεις ανεπηρέαστος σε μία τέτοια κατάσταση είναι αδύνατο.

Αυτό που μπορείς όμως να κάνεις είναι να σε κοιτάξεις και να αναγνωρίσεις την δυσκολία αυτού του καιρού, να σε κατανοήσεις, να σε παρατηρήσεις και να δοκιμάσεις να σε συνοδεύσεις, να αναγνωρίσεις τις αξίες σου και όλα όσα σε βοηθούν μέσα στα δύσκολα.

  • Παρατήρησε πως νιώθεις. Αναγνώρισε τα συναισθήματα σου. Δες αν νιώθεις φόβο, αγωνία, θυμό, θλίψη, ενοχή, δες αυτά που νιώθεις και πως σε επηρεάζει καθημερινά.
  • Πάρε λίγο χρόνο μέσα στη μέρα να συγκεντρωθείς στον εαυτό σου και να παρατηρήσεις πως αισθάνεσαι.
  • Αν νιώθεις πολύ έντονο άγχος, δοκίμασε να κάνεις πράγματα που σε βοηθούν στη διαχείριση του. Αυτά είναι το περπάτημα, ή οποιαδήποτε σωματική δραστηριότητα, η σωστή αναπνοή, να κάνεις μία δραστηριότητα που ανεβάζει τη συγκέντρωση σου και σε χαλαρώνει.
  • Αν νιώθεις πολύ έντονη θλίψη, δώσε χρόνο στον εαυτό σου να το βιώσει, επέτρεψε στον εαυτό σου να κλάψει, να στεναχωρηθεί, να αναγνωρίσει τους λόγους που νιώθεις έτσι, μοιράσου με κάποιον αυτά που αισθάνεσαι.
  • Αν νιώθεις πολύ θυμό, βρες τρόπο να τον εκφράσεις χωρίς να πληγώσεις κανέναν, με κάποια έντονη σωματική άσκηση, χτυπώντας ένα μαξιλάρι, τραγουδώντας ή φωνάζοντας μόνος.
  • Κράτα ένα πρόγραμμα, βάζοντας μέσα στη μέρα σου δραστηριότητες που σε ευχαριστούν.
  • Αφιέρωσε χρόνο στην σωματική σου φροντίδα, σ’ ένα καλό γεύμα, σ’ ένα ζεστό μπάνιο, στην ξεκούραση.
  • Μείνε κοντά με τους ανθρώπους που αγαπάς. Κράτα την επικοινωνία ζωντανή και την εγγύτητα.
  • Αγκάλιασε όποιον μπορείς, τον σύντροφο σου, το κατοικίδιο σου, τα παιδιά σου.
  • Γράψε αυτά που νιώθεις σε ένα χαρτί και ξαναδιάβασε τα. Αυτό θα σε βοηθήσει να πάρεις απόσταση.
  • Μείωσε τον χρόνο που βλέπεις ειδήσεις και που είσαι online.
  • Δοκίμασε να ανατρέξεις σε ικανότητες και ποιότητες που έχεις μέσα σου και σε βοηθούν στις δύσκολες φάσεις της ζωής. Γράψτες κάπου, όπου μπορείς να τις βλέπεις.
  • Μείνε στο σήμερα, στο τώρα και προχώρα βήμα βήμα. Μην κάνεις μακροπρόθεσμα σχέδια.
  • Να θυμάσαι ότι έχεις πολλούς λόγους να νιώθεις όπως νιώθεις και ότι είναι φυσιολογικό.
  • Μην ξεχνάς ότι δεν είσαι μόνος μέσα σε όλα όσα συμβαίνουν.
  • Ζήτα βοήθεια αν την χρειάζεσαι από κάποιον φίλο, συγγενή ή ακόμα και ειδικό ψυχικής υγείας, ψυχολόγο ή ψυχοθεραπευτή.
  • Και μην ξεχνάς ποτέ ότι όλα κινούνται, όλα αλλάζουν, όλα περνάνε!

Δώσε χώρο στον εαυτό σου να είναι όπως είναι και δώσε χώρο και στους άλλους να κάνουν το ίδιο.

Είμαστε σε μία συλλογική κρίση, αλλά μέσα σε αυτό είμαστε όλοι μαζί.