Άννα Σκουλαρίκη
A story to tell…

“Κρίνει φίλους ο καιρός, ως χρυσόν το πυρ.”
      Μένανδρος (Έλληνας αρχαίος ποιητής), 4ος αιώνας π.Χ.

     

Αλήθεια, τι πιο πολύτιμο, ξεσηκωτικό και παρηγορητικό να περιβάλλεται ο άνθρωπος από φίλους; Η φιλία δίνει στον πόνο μας γιατρειά και στη χαρά μας πολλαπλασιασμό! Ή τέλος πάντων, έτσι είναι το ιδανικό…Εμείς οι γυναίκες, οι πολύπλοκες αυτές οντότητες, βιώνουμε αληθινές φιλίες;

Κάνοντας έναν αναστοχασμό πάνω στις δικές μου φιλικές σχέσεις και παρατηρώντας συμπεριφορές, με τον καιρό, ανακάλυψα ότι είμαστε παραδομένες σε έναν cliche τρόπο φιλικής σύνδεσης. Τι εστί αυτό; Διαβάστε και ταυτιστείτε.

Ο σιωπηρός ανταγωνισμός είναι η αρχή

Όλες θέλουμε να είμαστε καλύτερες, ομορφότερες, πιο επιτυχημένες, πιο καπάτσες, πιο μοδάτες από τις άλλες. Συχνά διηγούμαστε τις εμπειρίες μας στις φίλες μας με περίσσια αίγλη, όχι για να κάνουμε την ιστορία μας πιο ενδιαφέρουσα ή χιουμοριστική (πράγμα που θα φέρει διασκέδαση, χαρά και γέλιο κατά την εξιστόρηση), αλλά για να νιώσουμε πιο χαρισματικές απέναντι στις υπόλοιπες, οι οποίες ίσως να μην έχουν να πουν κάτι juicy για τη χθεσινή τους βραδιά.

Η μυστικοπάθεια είναι ένα άλλο χαρακτηριστικό που βασανίζει την πολύπαθη έννοια της φιλίας,

όπου αντί να το αποτινάξουμε από μέσα μας, εμείς οικειοθελώς το καλλιεργούμε. Π.χ. βρίσκουμε έναν επίδοξο σύντροφο ή πάμε σε συνέντευξη για μία δουλειά που φαντάζει πολλά υποσχόμενη. Σπάνια θα μοιραστούμε αυτή τη χαρά με κάποια φίλη, έως ότου βέβαια να “δέσει το γλυκό”, και όλο αυτό υπό το φόβο μη μας ματιάσουν το όμορφο που είναι στα σκαριά να συμβεί. Η μυστικότητα/μυστικοπάθεια (θεμιτή συμπεριφορά απέναντι στο άλλο φύλο!) ισχύει και στην αντίστροφη περίπτωση. Π.χ. μέσα στην οικογένεια ή τη σχέση, μας συμβαίνει κάτι προβληματικό, το οποίο και πάλι πολύ σπάνια θα το κοινοποιήσουμε στις φίλες μας, ίσως από ντροπή, ίσως φοβούμενες κάποια επικριτική απόκριση, ίσως για να μην αισθανθούμε κατώτερες.

Επόμενο στη λίστα μας είναι το πράσινο τέρας της ζήλιας

Η ζήλια είναι ένα συναίσθημα που το έχουμε απενοχοποιήσει. Λίγη δόση ζήλιας δε βλάπτει, ε; Κρατάει το ενδιαφέρον ζωντανό, λένε οι ερασιτέχνες  ψυχολόγοι. Και αν αυτό ισχύει για τις ερωτικές σχέσεις, ισχύει και για τις φιλικές; Θυμηθείτε όταν προσεγγίζατε με τόση αγωνία και τόσο φόβο απόρριψης έναν άνδρα που σας άρεσε σφόδρα και μία φίλη σας διεκδίκησε έστω και μία ματιά του μόνο και μόνο για να επιβεβαιώσει τη ματαιοδοξία της. Ή στα πιο απλά και καθημερινά πράγματα, τότε που αποκτήσατε ένα αξεσουάρ ή ένα άρωμα που σας πήγαινε τέλεια, η φίλη πήγε να αγοράσει το ίδιο για να γίνει και αυτή ένα ακόμα ίδιο τέλειο.

Προσθέτω και την χαιρεκακία, η οποία είναι κάτι που απαντάται ανάμεσα σε “φίλους”

Μία μικρή αναποδιά σε κάποιον είναι η σπίθα να ανάψει η δηλητηριώδης σκέψη “του άξιζε” ή ένα σατανικό χαμογελάκι στη άκρη των χειλιών που δεν έχει προφτάσει να καμουφλαριστεί, ερμηνεύεται σαν “καλά να πάθει”. Σκέψεις και αντιδράσεις που έχουν ρίζες σε περιστατικά που δε βρήκαν λύση ποτέ ανάμεσα σε δύο ανθρώπους και υποβόσκουν ψάχνοντας μια μικρή ετεροχρονισμένη ανθρώπινη “Θεία δίκη”.

Τελικά είμαστε φίλες ή εχθρές; Ο αγγλικός όρος “frenemy” ή “frienemy” είναι που δημιουργήθηκε για να αποτυπώσει τέτοιου είδους καταστάσεις και ομολογώ ότι το αποδίδει τέλεια! Η παιχνιδιάρικη αυτή λέξη δανείζεται το frie- από την αγγλική λέξη friend και προσθέτει τη λέξη enemy (εχθρός). Κάτι τέτοιο μας συμβαίνει και έχουμε συμβιβαστεί με όλο αυτό. Έχουμε συμβιβαστεί με τα μικρά ψεματάκια, με τις μικρές αποκρύψεις αλήθειας που τόση σημασία έχουν στις διαπροσωπικές σχέσεις, με στερεοτυπικά κοπλιμέντα που μας καθιστούν τυπικά και τόσο άχρωμα αρεστές, με κομπλεξικές συμπεριφορές που το μόνο που προσθέτουν είναι ένα ακόμα πέπλο καταχνιάς στην ήδη ομιχλώδη ζούγκλα του ανθρώπινου δούναι και λαβείν. 

Κατά τα λεξικά φιλία είναι “η στενή κοινωνική σχέση δύο ή περισσότερων ατόμων που βασίζεται στην αμοιβαία αγάπη, συμπάθεια και εκτίμηση.” Ετυμολογείται από το ρήμα φιλώ και κατ’ επέκταση εμπεριέχει την αλληλοβοήθεια, το νοιάξιμο, τη συνεργασία, την ενθάρρυνση, το μοίρασμα, τη συμπαράσταση, τη συνεννόηση, την ευγένεια, το ενδιαφέρον, την ειλικρίνεια και την εμπιστοσύνη. Και όλα αυτά με αλτρουιστική διάθεση.   

Όλο και περισσότερο, διαπιστώνω ότι είμαστε “φιλοι-πρεπείς” και όχι φίλοι. Ασχολούμαστε με πολλούς ανθρώπους ταυτόχρονα για να έχουμε πολλαπλά οφέλη, αντί να εστιάζουμε στους λίγους ανθρώπους που τρέφουμε ανιδιοτελή συναισθήματα, ώστε να περιποιηθούμε μια σχέση που θα είναι παρούσα και ανθηρή στις όμορφες αλλά και στις δύσκολες στιγμές. Δεν παραβλέπω ότι οι πονηροί καιροί μας, μας φτάνουν σε σημείο εγκατάλειψης των ιδανικών που πρεσβεύουμε, φτιάχνοντας μας να επιβιώνουμε όπως-όπως και δίνοντας μας μια καλή δικαιολογία να πατάμε επί ψυχικών πτωμάτων. Πτωμάτων που εμείς δημιουργούμε.

Ποτέ δεν είναι αργά να αναθεωρήσουμε συμπεριφορές μας και να βελτιώσουμε την ποιότητα ζωής, είτε απομακρύνοντας ανθρώπους που μας μειώνουν, είτε μεγιστοποιώντας την αυτοδιάθεση μας για αυθεντικές φιλικές σχέσεις. Πιστεύοντας ακράδαντα στη ρήση “η ισχύς εν την ένωση” και πιστεύοντας ακράδαντα στη γυναικεία φύση, συνεχίζω να βαδίζω προς την αφύπνιση της ευτυχίας που προσφέρει η διατήρηση μιας Φιλίας. (προσέξατε; το Φ με κεφαλαίο γράμμα). Και όπως λέει και η φίλη μου Σοφία Πλατή “προσέρχομαι στις σχέσεις με γεμάτο το καλάθι μου”!  


Κεντρική φωτογραφία: Katy Anne on Unsplash