Άννα Σκουλαρίκη
A story to tell…

Με αφορμή των κυκεώνα των αποκαλύψεων από καταξιωμένους αθλητές, το θέμα σεξουαλική παρενόχληση μπαίνει στο μικροσκόπιο μας. Οι απόψεις διίστανται πάνω στο τί ακριβώς συνέβη μεταξύ θυτών και θυμάτων, μα άλλωστε αυτό είναι κάτι που απασχολεί ήδη τη δικαιοσύνη, την οποία και αναμένουμε να αποφανθεί. Εμείς θα ασχοληθούμε με το τί ακριβώς σημαίνει σεξουαλική παρενόχληση και πως το έχουν αντιμετωπίσει/βιώσει γυναίκες της διπλανής πόρτας, δηλαδή γυναίκες που δεν έχουν την ευκαιρία στο δημόσιο λόγο. 

Κατά το νόμο “Σεξουαλική παρενόχληση είναι οποιαδήποτε ανεπιθύμητη λεκτική, μη λεκτική ή σωματική συμπεριφορά σεξουαλικού χαρακτήρα που αποσκοπεί ή έχει ως αποτέλεσμα την προσβολή της αξιοπρέπειας ενός προσώπου ιδίως με δημιουργία εκφοβιστικού, ταπεινωτικού ή επιθετικού περιβάλλοντος.” (άρθρο 2, παρ. 1δ του νόμου 3896/2010)

Αντιλαμβανόμαστε ότι ο τρόπος ή η βαθμίδα στην εργασία ή στην κοινωνία του ανθρώπου που εκφράζει ή υπονοεί σεξουαλική πράξη είναι καθοριστικοί παράγοντες στη σοβαρότητα του αδικήματος. Δανείζομαι από το ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ: Όσο πιο σαφής και σοβαρή είναι μία παρενοχλητική συμπεριφορά τόσο πιθανότερο είναι να θεωρηθεί και από τα δύο φύλα σεξουαλική παρενόχληση. Οι διαφορές στις αντιλήψεις των δύο φύλων για τη σεξουαλική παρενόχληση μειώνονται καθώς αυξάνει η σοβαρότητα των παρενοχλητικών συμπεριφορών.

Προσέγγισα τρεις γυναίκες του περιβάλλοντος μου, δυναμικά ενταγμένες στη ζωή, και τις ρώτησα αν είχαν και οι ίδιες υποστεί ανάλογες συμπεριφορές. Η απάντηση τους ήταν αρνητική, αλλά η ανασφάλεια στα μάτια και των τριών πρόδιδε το αντίθετο. Αναρωτήθηκα αν δεν ήθελαν να μοιραστούν μαζί μου κάτι τόσο λεπτό ή αν απέφευγαν να γυρίσουν τις θύμισες του μυαλού τους σε ένα γεγονός που τις τραυμάτισε ψυχολογικά. Αν συνέβη η πρώτη περίπτωση I rest my case και έτσι εστίασα στη δεύτερη. Μελετώντας βιβλία και άρθρα επιστημόνων για την ψυχολογία ενός ανθρώπου που έχει ζήσει τον εφιάλτη της σεξουαλικής παρενόχλησης, διαπίστωσα ότι τα θύματα χάνουν σιγά-σιγά την αυτοπεποίθηση τους πάνω στην προσπάθεια να ανακαλύψουν πως θα διαχειριστούν αυτό που τους συνέβη ή τους συμβαίνει. Καθώς τα όρια της σεξουαλικής παρενόχλησης είναι κοινωνικώς θολά (φλερτ, παρανόηση, πρόκληση κ.α.), οι άνθρωποι που έπεσαν στα δίχτυα κάποιου αδηφάγου θύτη, τείνουν προς την εσωστρέφεια, αναζητώντας φταίξιμο, καταρχήν, στον εαυτό τους με αποτέλεσμα πολλές φορές, εκτός από μείωση διάθεσης και αποδοτικότητας, να εμφανίζουν ψυχοσωματικά και αυτοάνοσα προβλήματα.

Ξαναγυρνώντας στο αρχικό μου πλάνο, να βρω δηλαδή γυναίκες που είναι διατεθημένες να κάνουν το come out και αφού δε βρήκα(!), αποφάσισα να διηγηθώ περιστατικά που συνέβησαν σε εμένα.

Το πρώτο περιστατικό το συνάντησα στα 20 μου, όταν είχα βγει από τη σχολή και έψαχνα μία θέση στον ήλιο πάνω στον τομέα που είχα σπουδάσει. Χτυπώντας πόρτες για να προωθήσω τη δουλειά μου και απευθυνόμενη σε άνδρες με συσσωρευμένη εξουσία πάνω τους, η απάντηση ήταν “έλα το βράδυ στα μπουζούκια να το συζητήσουμε εκεί”. Τα υπόλοιπα περιστατικά εμφανίστηκαν αρκετά αργότερα στη ζωή μου, μεταξύ 36 και 42, ερχόμενη αντιμέτωπη με “αφεντικά” που το κάθε ένα ήθελε το κάτι παραπάνω και μπορώ να θυμηθώ και μία άλλη περίπτωση, με πελάτη αυτή τη φορά, που μου συμπεριφέρθηκε λίαν απρεπώς στο χώρο της εργασίας μου. Στις τρεις πρώτες περιπτώσεις η απογοήτευση μου ήταν έκδηλη και ακαριαία, οδηγώντας με να αλλάξω τον ρου της εργασιακής μου πορείας. Κοινώς, παραιτήθηκα. Στην τελευταία περίπτωση, απλώς αντιμετώπισα το θρασύ πελάτη δείχνοντας του αηδιασμένη την αποδοκιμασία μου.

Τι συμβαίνει όμως όταν μία γυναίκα δεν έχει την πολυτέλεια να αποχωρήσει από μία εργασία και καλείται να αντιμετωπίζει καθημερινά αυτές τις επικίνδυνα ψυχοφθόρες συμπεριφορές καθημερινά; Η συμβουλή που μπορώ να δώσω, χωρίς να είμαι ειδική, είναι να μοιραστεί το πρόβλημα της με κάποιον έμπιστο της και ανάλογα με το μέγεθος και την ένταση της παρενόχλησης να απευθυνθεί σε αρμόδιους για τέτοιου είδους καταπάτηση προσωπικού “χώρου”.

Αποκαλύψτε τους ανθρώπους που παρεμποδίζουν τη ζωή και το έργο σας. Έχετε δικαίωμα να εργάζεστε, να αθλείστε, να ντύνεστε όπως προτιμάτε και να υπερασπίζεστε το πολυτιμότερο, τον εαυτό σας. Μην αφήνετε ποτέ κανέναν να υπονομεύει την αξία της οντότητας σας.      


Κεντρική φωτογραφία: Mihai Surdu on Unsplash