Νάνσυ Τασιοπούλου
Εκπαιδευτικός – Καθηγήτρια Αγγλικής Φιλολογίας

Πολλά χρόνια πριν, όταν πρωτοέγινα μαμά, προσπαθούσα να σκεφτώ τι μπορώ να κάνω για να βοηθήσω το παιδί μου να αναπτύξει τις δεξιότητες εκείνες που θα το βοηθούσαν να γίνει καλός μαθητής και το κυριότερο, να μπορεί να τα καταφέρνει μόνος του. Το γεγονός  ότι είμαι εκπαιδευτικός με βοήθησε πολύ να παρατηρώ τα παιδιά που έχουν αυτό το προφίλ, αλλά το κυριότερο, να συζητώ με τους γονείς τους. Έτσι μετά από αρκετή έρευνα, παρατήρηση και συζητήσεις με εξαιρετικούς γονείς, κατέληξα στα εξής συμπεράσματα:

Κάποια παιδιά είναι απλώς χαρισματικά

Δεν χρειάζεται να τους πεις κάτι δεύτερη φορά και εντυπώνουν στο μυαλό τους ο,τιδήποτε ακούν ή βλέπουν. Αυτό το ποσοστό παιδιών βέβαια είναι μικρό, πράγμα που μας κάνει να σκεφτόμαστε, αν αυτή η ικανότητα είναι αποτέλεσμα καλών γονιδίων, καλών πρακτικών από το σπίτι (το αιώνιο ερώτημα nature versus nurture)  ή συνδυασμός και των δύο.

Το μεγαλύτερο ποσοστό καλών μαθητών προέρχεται από οικογένειες που τους υποστηρίζουν

από μικρή ηλικία τόσο ακαδημαϊκά όσο και ψυχολογικά. Δεν θα ξεχάσω μια εκπληκτική μαμά δύο αγοριών, η οποία είχε εμφυσήσει τόση εμπιστοσύνη στα παιδιά της ότι μπορούν να τα καταφέρουν, που όντως τα κατάφεραν σε όλη την σχολική ζωή τους και τώρα είναι φοιτητές αρκετά απαιτητικών Πανεπιστημίων. Ό,τι πρόβλημα και να είχαν, ήξεραν ότι μπορούν να το ξεπεράσουν και να προσπαθήσουν πάλι. Η μαμά τους περίμενε με υπομονή, αγάπη και ενίσχυση στην όποια δυσκολία.   Δεν ήταν ποτέ τελειομανής, βαθμοθήρας ή ανταγωνιστική αλλά την ενδιέφερε η ουσία- τα παιδιά της να μάθουν, να στοχεύουν ψηλά και να μην τα παρατάνε στις δυσκολίες. Χρόνια τώρα αργότερα παρατηρώ ότι το ίδιο μοτίβο επαναλαμβάνεται και σε άλλες περιπτώσεις όπου οι μικροί μαθητές νιώθουν αυτήν την αυτοπεποίθηση ότι μπορούν να τα καταφέρουν, και όντως τα καταφέρνουν, σαν να ακολουθούν ένα είδος αυτοεκπληρούμενης προφητείας. Σαν να έχουν εκπαιδευτεί από το σπίτι τους να στοχεύουν, να προσπαθούν και να μην το βάζουν κάτω εάν δεν υλοποιηθεί ο στόχος τους!

Παρατηρώντας ,ωστόσο, αυτές τις περιπτώσεις πιο κοντά, βλέπει κανείς ότι τα παιδιά αυτά ζουν σε ένα περιβάλλον που ευνοεί τη γνώση γενικά

Οι γονείς τούς δίνουν πολλά πνευματικά ερεθίσματα, από βιβλία, παιχνίδια, ταινίες, συζητήσεις μέχρι  θεατρικές παραστάσεις και ταξίδια. Όλα αυτά βοηθούν τα παιδιά να δημιουργούν καινούριες συνάψεις και να απορροφούν την όποια πληροφορία καλύτερα. Όσο περισσότερες παραστάσεις κι ερεθίσματα έχει ένα παιδί, τόσο περισσότερο μπορεί να αποδώσει στη σχολική ζωή του και κατ’ επέκταση να διευρύνει τους πνευματικούς του ορίζοντες, κάτι που θα κάνει κατά πάσα πιθανότητα και στο υπόλοιπο της ζωής του.

Ανεξάρτητα από τα παραπάνω, ο πιο σημαντικός παράγοντας κατά τη γνώμη μου που βοηθά ουσιαστικά τα παιδιά είναι ο ψυχολογικός. Τα παιδάκια όποιας ηλικίας θέλουν πάνω απ΄ όλα ένα ήρεμο, ήσυχο περιβάλλον για να ανθίσουν. Πέραν της όποιας γονεϊκής καθοδήγησης, παραίνεσης, συμβουλής ή ακαδημαϊκής ενίσχυσης , θέλουν ένα ζεστό, μακριά από κάθε τελειομανία, γεμάτο αγάπη, περιβάλλον όπου θα νιώθουν ασφάλεια, σιγουριά κι εμπιστοσύνη. Τα παιδιά θέλουν αγκαλιές, φιλιά και επικύρωση στα μάτια των γονιών τους. Θέλουν να βλέπουν, και όχι τόσο να ακούν, το καλό παράδειγμα από τους γονείς  τους που θα έχουν πάρει στα σοβαρά το ρόλο τους σε όποια φάση της ζωής τους κι αν βρίσκονται. Θέλουν να είναι η προτεραιότητα και όχι άλλο ένα βάρος. Ακόμα κι όταν έρθουν δυσκολίες, γιατί θα έρθουν, η συναισθηματική πληρότητα, που έχει ήδη χτιστεί μέσα τους, θα τους κάνει να τις ξεπερνούν πιο εύκολα.  Με όλα αυτά τα εφόδια, θα βάζουν τις σωστές προτεραιότητες, θα μελετούν, θα παρακολουθούν τα μαθήματα, θα κάνουν τις εργασίες τους και θα οργανώνουν το χρόνο τους. Ακριβώς επειδή έτσι έχουν μάθει, αυτό τους ευχαριστεί και δεν ξέρουν άλλο τρόπο να λειτουργούν. 


Κεντρική φωτογραφία: bantersnaps on Unsplash