Συνήθως λένε ότι στη ζωή αποδεικνύεται αχάριστος ο μαθητής που δεν εκτίμησε όσα του έμαθε ο δάσκαλος, όμως όσον αναφορά στο επαγγελματικό περιβάλλον η δική μου εμπειρία δυστυχώς μου έχει δείξει ότι πολύ συχνά συμβαίνει το αντίθετο, ότι ο δάσκαλος είναι αυτός που πρώτος θα προσπαθήσει να εκδικηθεί, να μειώσει, να αφανίσει τον “μαθητή”.

Γιατί, όμως, ένας άνθρωπος που με τόσο θετική διάθεση έχει περάσει μήνες, χρόνια δίπλα σου για να σου μεταδώσει την εμπειρία του, να σε συμβουλέψει, να συμβάλει στο να αναπτύξετε μία ιδιαίτερη σχέση που ξεπερνά την τυπική συναδελφική συναναστροφή να θέλει κάποια στιγμή να ακυρώσει το “δημιούργημά” του, να επιδιώκει -στην ουσία- να σταθεί απέναντι σε όλα όσα κατάφερε στην κατεύθυνση της ανάπτυξης και εξέλιξης ενός νεότερου ανθρώπου;

Ο μέντορας συνειδητοποιεί ότι έχει δημιουργήσει ο ίδιος τον πιο δυνατό ανταγωνιστή του

Έρχεται κάποια στιγμή που ο δάσκαλος συνειδητοποιεί ότι έχει κάνει τόσο καλή δουλειά με τον μαθητή του, του έχει εμφυσήσει την εμπειρία του, τον τρόπο σκέψης του, τον έχει εκπαιδεύσει στους βέλτιστους χειρισμούς ανθρώπων και καταστάσεων, που στην πραγματικότητα έχει δημιουργήσει το τέλειο αντίγραφό του, ίσως και καλύτερο, το οποίο μπορεί επάξια να σταθεί ανά πάσα στιγμή απέναντί του, να τον ανταγωνιστεί, να τον υπερκεράσει.

Ο μέντορας πέφτει από το βάθρο του

Όσο περισσότερη αυτοπεποίθηση νιώθει ο μαθητής, όσο περισσότερο πατάει στα πόδια του και ανεξαρτητοποιείται, παίρνει πρωτοβουλίες και χαράζει τον δικό του δρόμο, τόσο ο μέντορας νιώθει ότι χάνει τον έλεγχο και την αίγλη του. Δεν είναι πια το σημείο αναφοράς, δεν έχει τη δύναμη της γνώσης και τα κλειδιά των λύσεων στα χέρια του, νιώθει ότι χάνει την επιρροή που είχε πάνω στο μαθητή του και στις κινήσεις του και, αυτό από μόνο του για έναν άνθρωπο που είναι ανασφαλής και τροφοδοτείται από τον θαυμασμό και την εξάρτηση των άλλων, είναι μεγάλο πλήγμα και γεννά αδικαιολόγητα άσχημα συναισθήματα και συμπεριφορές.

Ο μέντορας νιώθει ότι ο μαθητής τον επισκιάζει

Και όσο ο μαθητής με το ταλέντο του, τη δύναμή του, τη θέλησή του, προχωρά και συγκεντρώνει την αποδοχή των γύρω του στον επαγγελματικό χώρο, όσο επιβεβαιώνει ότι μπορεί να σταθεί χωρίς τη στήριξη κανενός, όσο γίνεται αποδέκτης θετικών σχολίων και επιβραβεύσεων -κυρίως από ανωτέρους- τόσο ο μέντορας νιώθει να απειλείται, αισθάνεται ότι από εκεί που ήταν σημείο αναφοράς και η κύρια αιτία της επιτυχίας του μαθητή του, τώρα μπαίνει στην άκρη, τα φώτα δεν είναι πάνω του. Και αυτό, από μόνο του, για ανθρώπους που έγιναν μέντορες λόγω του υπέρμετρου εγώ και του ναρκισσισμού τους, είναι ένα χτύπημα που δεν μπορούν εύκολα να ξεπεράσουν.

Ο μαθητής θέλει να κόψει τον ομφάλιο λώρο

Όλες οι σχέσεις κάνουν τον κύκλο τους. Έτσι και στη σχέση του μέντορα/δασκάλου και του μαθητή έρχεται η στιγμή που ο πραγματικός μέντορας αντιλαμβάνεται ότι ο ρόλος του έχει τελειώσει και είναι φυσική εξέλιξη ο μαθητής του να θέλει να ανοίξει τα φτερά του και να “ενηλικιωθεί”. Δυστυχώς, όμως, όλοι οι μέντορες δεν είναι έτοιμοι να επιτρέψουν στη σχέση να περάσει στο επόμενο στάδιο. Πολλοί αντιλαμβάνονται αυτή την επιθυμία του μαθητή ως αχαριστία, ως προδοσία, ως έλλειψης αναγνώρισης της προσφοράς τους, και τότε νιώθουν ότι πρέπει να αντιδράσουν, να θέσουν οι ίδιοι ξανά τους κανόνες, να δείξουν στον μαθητή -και σε όλους- ποιος έχει το πάνω χέρι, ποιος έχει τη δύναμη.

Έχει χαθεί η σωστή οριοθέτηση της σχέσης

Κάποιες φορές, μεταξύ μεντόρων και μαθητών -ειδικά του αντίθετου φύλου- που δουλεύουν μαζί και στενά καιρό, χάνεται το όριο της σωστής διάστασης της σχέσης, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται λανθασμένες εντυπώσεις και προσδοκίες, με αποτέλεσμα αισθήματα πικρίας, εξαπάτησης, εκδικητικότητας.

“Οι άνθρωποι έρχονται στη ζωή μας για έναν λόγο, για ένα διάστημα ή για μια ζωή”

Πόσο αληθινό αυτό το απόφθεγμα, και πόσο συχνά το φέρνω στο μυαλό μου. Είναι σημαντικό να κατηγοριοποιούμε τον κάθε άνθρωπο εκεί που του αρμόζει. Αν, λοιπόν, σε μία επαγγελματική σχέση ο δάσκαλος, ο μέντορας δεν χαίρεται για την πρόοδο, για την άνοδο, για τον δυναμισμό και την προοπτική του μαθητή του, αν δεν νιώθει περήφανος για τον επαγγελματία που ο ίδιος συνέβαλε στη δημιουργία του, τότε ίσως και ο μαθητής πρέπει αποφασιστικά να δεχτεί ότι κάποιες σχέσεις δεν ήρθαν για να μείνουν, δεν έμειναν για να μετεξελιχθούν, ότι κάποτε απλά τελειώνουν.




Κεντρική φωτογραφία:  Headway on Unsplash