και ίσως δεν το έχετε καν καταλάβει….

Σας έχει περάσει ποτέ από το μυαλό ότι πολλές από τις συμπεριφορές και τις καταστάσεις που ζούμε και θεωρούμε φυσιολογικές -ακόμη και αυτονόητες ή ενίοτε χαριτωμένες- είναι στη βάση τους απόλυτα λανθασμένες, αποπροσανατολιστικές από την ουσία μιας αληθινής σχέσης, βαθιά τοξικές;

Χωρίς την ύπαρξη ενός manual οδηγιών και επιβίωσης στον έρωτα και στις σχέσεις, καταλήγουμε να αντιγράφουμε στην ενήλικη ζωή μας αυτά που έχουμε δει στο σπίτι μας μεγαλώνοντας, να ακολουθούμε τα όσα μας συμβουλεύουν οι φίλες μας, κάπου κάπου να διαμορφώνουμε μία εικόνα της πραγματικότητας βάσει των εμπειριών μας, και -πολύ συχνά- να ζούμε στα πρότυπα των ρομαντικών κομεντί ως άλλες πρωταγωνίστριες που χάνουν το μυαλό τους και τον εαυτό τους για έναν έρωτα μυθιστορηματικό (ίσως, όμως, και άκρως τοξικό;)

Μη νομίζετε, βέβαια, ότι τα πράγματα είναι τόσο απλά και εμφανή (όχι δεν είμαστε ανόητες ή αφελής), είναι γνωστό ότι κάθε τοξικότητα έχει την ικανότητα να είναι συνήθως στην αρχή -πολλές φορές και στη διάρκεια- μιας σχέσης εξαιρετικά καμουφλαρισμένη, πολλές φορές και ιδιαίτερα συναρπαστική. Σκεφτείτε τα πρώτα ραντεβού που όλα φαίνονται τέλεια και, ακόμη και συμπεριφορές που στιγμιαία σας προβληματίζουν, είστε διατεθειμένες να τις παραβλέψετε για να μην χαλάσουν “τη μαγεία της στιγμής” ή “την προοπτική της σχέσης”, τις δικαιολογείτε ως χαριτωμένες, ακόμη και κολακευτικές στο πρόσωπό σας, και στην πορεία των ετών μαθαίνετε να ζείτε με αυτές, όμως κάπου βαθιά μέσα σας τις νιώθετε βαθιά διαβρωτικές και, σίγουρα, ξέρετε ότι η πρωταγωνίστρια στην αγαπημένη σας ταινία μάλλον δεν είχε αυτές τις δεύτερες σκέψεις. Από την άλλη, η κοινωνία μας με τις στερεοτυπικές συμπεριφορές και πιστεύω, αιώνες τώρα μας έχει πείσει για το τι είναι το φυσιολογικό, αποδεκτό, αναμενόμενο, με μία εμμονική έμφαση στο φαίνεσθαι. Όλα αυτά, αποτελούν το πιο γόνιμο έδαφος για να ευδοκιμήσουν καλά μασκαρεμένες τοξικές συμπεριφορές που δηλητηριάζουν, πνίγουν τις σχέσεις μας, αλλά και εμάς τις ίδιες.

Ποια είναι, λοιπόν, κάποια καλά καμουφλαρισμένα τοξικά σημάδια και συμπεριφορές μιας -κατά τα λοιπά- απόλυτα φυσιολογικής φαινομενικά σχέσης; Το συζητήσαμε πολύ στο aspoonofSUGAR και σας παρουσιάζουμε τη δική μας λίστα:

Ο μύθος του άλλου μισού

Σας λέει συνεχώς ότι είστε το άλλο του μισό. Τι ωραίο που ακούγεται, ειδικά τον πρώτο καιρό, πόσο όμως χειριστικό ίσως εξελίσσεται στη συνέχεια, καθώς ένα μισό πολλές φορές πρέπει να ταυτίζεται στις απόψεις και τις συμπεριφορές με το άλλο του μισό, κάνοντας υποχωρήσεις που πολλές φορές δεν τις θέλει, κάνοντας επιλογές που διαφορετικά δεν θα έκανε. Και όμως, αιώνες τώρα, πόσοι τόνοι μελάνι για τη συγγραφή μυθιστορημάτων και δακρύων σε συζητήσεις γυναικών δεν έχουν χυθεί με στόχο την αναζήτηση του άλλου μισού, της αδελφής ψυχής, του άντρα που θα έχει όλα τα χαρακτηριστικά που θα ολοκληρώσουν μία γυναίκα. Πότε, όμως, κάποιος τόλμησε να διαφωνήσει με αυτή τη θεωρία και να μιλήσει για ένα απόλυτο, παρά για δύο μισά; Πότε οι γυναίκες θα συνειδητοποιήσουν ότι δεν είναι μισές και δεν χρειάζονται κάποιον να τις συμπληρώσει, αντίθετα μόνες τους πρέπει να βρουν τη δύναμη να αναπτυχθούν, να εξελιχθούν, να σταθούν στα πόδια τους και να δράσουν με στόχο την δική τους προσωπική ολοκλήρωση και αυτοπραγμάτωση; Μήπως την επόμενη φορά να αναζητήσετε κάποιον άντρα που δεν θα σας πει υπό το φως των κεριών (ναι, όσο ωραίο και αν είναι) ότι είστε το άλλο του μισό, αλλά θα σας ενθαρρύνει συνεχώς και με πράξεις να γίνετε εσείς, μόνες σας, μία ακόμη καλύτερη εκδοχή του εαυτού σας;

Απλά μια καταπιεστική εξάρτηση

Όλοι έχουμε συναντήσει αυτού του είδους τις σχέσεις. Δύο άτομα που είναι συνέχεια μαζί, κάνουν τα πάντα μαζί, δεν αποχωρίζονται λεπτό ο ένας τον άλλο (και αν το κάνουν τα τηλέφωνα παίρνουν φωτιά!), έχουν φτάσει σε τέτοιο σημείο ταύτισης που πλέον έχουν τις ίδιες προτιμήσεις, απόψεις, ενδιαφέροντα. Πόσο, όμως, φυσιολογικό είναι αυτό, αλλά και πόσο πραγματικό; Συνήθως σε αυτού του είδους της σχέσεις αυτό που έχουμε δει είναι ότι ο ένας, ακόμη και χωρίς να γίνεται σκόπιμα ή φανερά, ασκεί ένα είδος καταπίεσης και επιβολής στον άλλο, ο οποίος ως πιο αδύναμος και ανασφαλής χαρακτήρας νιώθει εξαρτημένος και “υποχρεωμένος” να υπακούσει. Μη μου πείτε ότι δεν σας έχει τύχει μία φίλη σας που για παράδειγμα αγαπούσε τα ταξίδια να κάνει σχέση με έναν άντρα που μισεί και μόνο τη σκέψη του να ξεβολευτεί από τον καναπέ του, και ξαφνικά και η φίλη σας δηλώνει ότι “βαριέται πλέον να φτιάχνει βαλίτσες”, “που να τρέχουμε τώρα”, “σαν το σπίτι μας πουθενά”. Πόσο όμως είμαστε διατεθειμένες να παραγκωνίσουμε τα θέλω μας, να υποτάξουμε τις ανάγκες μας και να ενδώσουμε στην καταπίεση που απορρέει από την λανθασμένη αντίληψη ότι οι ανάγκες του άλλου είναι πιο σημαντικές από τις δικές μας; Εμείς, που είμαστε μέσα σε όλο αυτό και γιατί νιώθουμε αυτή την εξάρτηση από κάποιον που δεν μας συναντά στη μέση;

Συγνώμη, κύριε, ποιος είστε;

Η άγρια στιγμή της συνειδητοποίησης. Δεν βλέπουμε αυτόν που έχουμε απέναντί μας, αλλά φτιάχνουμε στο μυαλό μας έναν ιδεατό χαρακτήρα και παρτενέρ και ζούμε τρισευτυχισμένες με αυτό, μέχρι που η καθημερινότητα έρχεται να μας διαψεύσει και να μας δείξει ποιον πραγματικά έχουμε απέναντί μας. Και τότε, μας κυριεύει η απογοήτευση, η περιφρόνηση για τον άνθρωπο που είναι δίπλα μας και δεν είναι όπως τον είχαμε φανταστεί (μα τι φταίει αυτός για τα παραμύθια που εμείς πλάθουμε στο μυαλό μας;), νιώθουμε εγκλωβισμένες σε μία κατάσταση που δεν ήταν κάτι περισσότερο από ένα ψέμα. Και πόσο άσχημο, ακόμη και καταστροφικό, είναι για την ίδια τη σχέση όταν αποφασίσουμε να αλλάξουμε αυτόν που έχουμε απέναντί μας για να ταιριάζει σε αυτό που εμείς αυθαίρετα φανταστήκαμε…

Ακόμη μια υποχώρηση

Βεβαίως και για το καλό της σχέσης οφείλουμε να κάνουμε αμοιβαίες υποχωρήσεις. Πολλές φορές, όμως, για να μην μας χαρακτηρίσουν παράξενες και απαιτητικές, για να μην διακινδυνεύσουμε την ηρεμία της σχέσης, να μην πληγώσουμε τα συναισθήματα του άλλου, βάζουμε σε δεύτερη μοίρα τα πιστεύω μας, τις ανάγκες μας, αυτά που είναι σημαντικά για εμάς και συμβιβαζόμαστε σε μία κατάσταση. Υποχωρούμε στο πως επιτρέπουμε να μας μιλάμε, στο πως μας συμπεριφέρονται, στο πως μιλάνε στους άλλους για εμάς, στο τι έχουμε ανάγκη, στα όνειρά μας και αντί να βρισκόμαστε σε σχέσεις που μας πηγαίνουν μπροστά καταλήγουμε να μας τραβάνε πολλά βήματα πίσω.

Τι έκανα πάλι;

Νιώθετε συχνά ότι είστε λίγη, ότι τα κάνετε όλα λάθος, νιώθετε την επίκριση να αμείλικτη επάνω σας και φοβάστε την αντίδρασή του για κάθε σας κίνηση και λέξη; Αν βρίσκεστε σε σημείο που νιώθετε ότι χάνετε την αυτοεκτίμησή σας, την αξιοπρέπειά σας, ότι φαντάζετε λίγη, απλά γυρίστε την πλάτη και φύγετε μακριά. Αυτή τη σχέση δεν σας αξίζει.



Κεντρική φωτογραφία: Photo by Jake Noren on Unsplash