Νάνσυ Τασιοπούλου
Εκπαιδευτικός – Καθηγήτρια Αγγλικής Φιλολογίας

‘Ερωτας. Το μοναδικό συναίσθημα που σε κάνει να νιώθεις ότι σε έχει πατήσει νταλίκα ενώ την ίδια στιγμή πετάς στα ουράνια. Το φυσικό ναρκωτικό, αυτό που σε κάνει να θέλεις κι άλλο μέχρι να πέσεις κάτω αναίσθητη. Το συναίσθημα που σε κάνει να τα ξεχνάς όλα για να πας να βρεις το αντικείμενο του πόθου σου. Δεν υπάρχουν άλλοι δρόμοι, είναι μονόδρομος.  Είναι ο ένας και μοναδικός. Άραγε υπάρχουν άλλοι άντρες στον κόσμο και γιατί μου φαίνονται όλοι mutants;

Οι επιστήμονες λένε ότι αυτό το συναίσθημα δεν κρατάει πολύ για να αντικατασταθεί μάλλον από αδιαφορία ή από αγάπη στην πιο αγνή μορφή της, ανάλογα με την πραγματικότητα, όταν τα αληθινά δεδομένα εμφανίζονται με την πάροδο του χρόνου. Ο Σταντάλ στο βιβλίο του “Περί Έρωτος”  αναφέρει την έννοια της “αποκρυστάλλωσης” όπου παρομοιάζει το αντικείμενο του πόθου μας σαν ένα κομμάτι παγωμένο, ακατέργαστο ξύλο σε μία παγωμένη λίμνη. Στην αρχή μας φαίνεται καταπληκτικό, λαμπερό, αστραφτερό με τις άπειρες στρώσεις πάγου στην επιφάνεια, μέχρι να αρχίσει να λιώνει ο πάγος για να φανεί το πραγματικό υλικό. Η αποκρυστάλλωση αυτή είναι μια προσωρινή κατάσταση αλλά και μια παρανοϊκή εμμονή όπου ο Άλλος  λατρεύεται  και εξιδανικεύεται μέχρι να φανεί η ουσία του πράγματος.

Αυτό βέβαια είναι μια άποψη γιατί έχω δει ζευγάρια να κοιτάζει ο ένας τον άλλον με λατρεία ακόμα και μετά από χρόνια σχέσης. Είναι άραγε η τύχη να γνωρίσουν ο ένας τον άλλον τη σωστή στιγμή; Είναι η δουλειά που έχουν ρίξει όλο τον καιρό να ενισχύουν τη σχέση τους με καλή επικοινωνία και με το να  προσέχουν τι λένε και τι κάνουν για να μην πληγώνουν ο ένας τον άλλον ανεπανόρθωτα; Είναι οι νευρώσεις τους που ταίριαξαν; Είναι οι φερομόνες που εξακολουθούν να τους τρελαίνουν; Ο Γάλλος ψυχαναλυτής Jacques- Alain Miller, μαθητής του Λακάν, λέει ότι οι άντρες  τείνουν να έλκονται από γυναίκες που τους θυμίζουν κάποιον που τους φρόντιζε στην παιδική τους ηλικία, στη συμπεριφορά ή ακόμα και στην εμφάνιση, ενώ οι γυναίκες έλκονται από άντρες που τους κάνουν αυτό το “κάτι” στο υποσυνείδητο, τις πολιορκούν και είναι δυναμικοί μέχρι να τις κατακτήσουν. Μία πολύ καλή μου φίλη μου είπε κάποτε ότι θέλει ο άντρας της να τη βλέπει όπως η ίδια βλέπει ένα σοκολατένιο κέικ. Εκτός του ότι απόρησα πώς η ίδια κρατιέται σε τέτοια φόρμα μετά από αυτή τη δήλωση, δεν μπόρεσα παρά να φανταστώ τον παραπάνω ψυχαναλυτή  να μου λέει “Είδες που τι ωραία που τα λέω;” Και όντως βρήκε τον άντρα που λατρεύει το χώμα που  πατάει. Ναι, υπήρξε τυχερή και χαίρομαι πάρα πολύ για την αγαπημένη μου φιλενάδα. Ο Φρόιντ επίσης αποδίδει την έλξη αυτή και “γιατί αυτόν και όχι τον άλλον” στη σχέση μας με τους γονείς μας, αναζητούμε δηλαδή το πρότυπο που μας έδωσε ο πατέρας ή η μητέρα μας.

Παρόλα αυτά δεν υπάρχει σωστό και λάθος σε αυτές τις περιπτώσεις, οι παραλλαγές του έρωτα είναι τόσες, όσες και τα άτομα που τον νιώθουν. Δεν μπορώ παρά να σκεφτώ  την ιστορία του Πάμπλο Πικάσσο, αυτής της ταλαντούχας διάνοιας με τις αμέτρητες ερωμένες, του άντρα που είχε την άποψη ότι υπάρχουν δύο είδη γυναικών, οι θεές και τα χαλάκια, για να βρει τη δική του θεά στο πρόσωπο της κατά 45 χρόνια νεώτερης Jacqueline Roque. Η Ζακλίν δούλευε σε μαγαζί κεραμεικής στο Παρίσι όπου ο Πικάσσο έφτιαχνε τα κεραμικά του. Την είδε, τη φλέρταρε ασύστολα προσφέροντάς της ένα κόκκινο τριαντάφυλλο κάθε μέρα και επειδή η ίδια δεν ανταπέδιδε το συναίσθημά του, άρχισε και να της ζωγραφίζει με κιμωλία ένα περιστέρι στον τοίχο του σπιτιού της.  Η Ζακλίν ,όπως ο ίδιος έλεγε, του θύμιζε τον πίνακα “Harems” του Ντελακρουά, ήταν σαν να την είχε δει ο ζωγράφος διακόσια χρόνια πριν και την είχε ζωγραφίσει. Από περιέργεια το έψαξα και όντως, είναι ίδια με μία από τις γυναίκες του χαρεμιού. Ο παθιασμένος αυτός Ισπανός, αψηφώντας τη διαφορά ηλικίας και όσα στερεότυπα υπάρχουν γύρω από αυτό το θέμα, την έπεισε τελικά να γίνουν ζευγάρι και την αποθέωσε φτιάχνοντας άπειρα πορτραίτα με τα ελαφίσια χαρακτηριστικά της, ζώντας μαζί της για είκοσι χρόνια μέχρι το θάνατό του. Φαίνεται ότι κι αυτή βρήκε το θεό της, έμεινε μαζί του και βλέποντας τις φωτογραφίες τους κανείς, δεν μπορεί να μην προσέξει πόσο τον κοιτάζει με λατρεία  και πόσο απολαμβάνει το άγγιγμά των χεριών του. Η ιστορία αυτή μας δείχνει ότι αυτή η πολυπλοκότητα και το αναπάντεχο του έρωτα είναι και η διαχρονική μαγεία του.

Ωστόσο, δεν έχουν όλες οι ερωτικές ιστορίες αίσιο τέλος δυστυχώς. Είναι λίγοι αυτοί που πέτυχαν το λαχείο με την πρώτη και εξακολουθούν να το έχουν με την πάροδο του χρόνου. Στατιστικά μιλώντας, οι πιθανότητες να χωρίσει κανείς είναι πιο πολλές από το να περάσει την υπόλοιπη ζωή μαζί με τον άλλον.

Υπάρχει άραγε ο ιδανικός/ή; Μήπως πρέπει να είναι όλοι ακατάλληλοι για να ξεχωρίσει ο κατάλληλος/η όταν εμφανιστεί; Τα καλά νέα είναι ότι μέσα από τις ερωτικές ιστορίες με τις διάφορες ευχάριστες και ατυχείς στιγμές, γνωρίζει κανείς τον εαυτό του καλύτερα, γίνεται πιο δυνατός και ανεξάρτητος. Μπορεί να μη χρειάζεται πάντα κάποιος για να μας κάνει ευτυχισμένους, όπως λένε η ευτυχία πηγάζει από μέσα μας, αλλά νομίζω ότι μαζί με κάποιον τα πράγματα είναι κάπως καλύτερα.

Ο έρωτας δεν είναι τίποτε άλλο από αυτό το τόσο δυνατό, αρχέγονο συναίσθημα, αυτή η κινητήριος δύναμη που κάνει τους ανθρώπους να μετακινούν βουνά, να πέφτουν στα πατώματα, να μην ξεχνούν ποτέ Αυτόν/η (δε θα ξεχάσω την περίπτωση άλλης φίλης που μου έδειξε ένα φόρεμα που φορούσε στο ραντεβού με Αυτόν, πριν από τόσα χρόνια, το είχε στην ντουλάπα της μπροστά-μπροστά, για να μου δηλώσει ότι ,αν πεθάνει, θέλει να τη θάψουν με αυτό μαζί, γιατί μάλλον δεν θα της κάνει πια!!), να πετούν στη Στρατόσφαιρα, να ξεχνούν τους φίλους τους, τις συμβουλές που τους έδωσε η μαμά τους, τον εαυτό τους τον ίδιο. Δίνουν τα πάντα, ακόμα κι αυτό που δεν έχουν όπως λέει ο Λακάν. Προσπαθούν να αποκρυπτογραφήσουν τη συμπεριφορά του άλλου, να βρουν τα κουμπιά του και να βγουν από το λαβύρινθο. Και την ίδια στιγμή να μη θέλουν τίποτε άλλο εκτός από αυτό, δε θα το άλλαζαν για τίποτε στον κόσμο. Την ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου λοιπόν που γιορτάζουμε τύποις αυτό το συναίσθημα δεν ξέρω αν πρέπει να ευχηθώ “Συγχαρητήρια, και του χρόνου!” ή “Περαστικά κι εύχομαι ταχεία ανάρρωση”.



Κεντρική φωτογραφία:  Bence Balla-Schottner on Unsplash