Πάντα ήθελα να αποκτήσω ένα παιδί. Και όταν λέω “ένα παιδί” δεν το εννοώ με την αφηρημένη έννοια του όρου, αλλά κυριολεκτικά “ένα και μόνο ένα”, και ήμουν σίγουρη ότι αυτός ακριβώς ο αριθμός, η οικογένεια των τριών θα ήταν ο ιδανικός για εμάς. Και περνώντας τα χρόνια συνειδητοποιώ ότι το ένστικτό μου δεν με διέψευσε. Μία δεκαετία μετά, η μικρή μας οικογένεια λειτουργεί θαυμάσια!

Βέβαια, δεν μπορώ να σας πω ότι μία τέτοια απόφαση δεν έχει δυσκολίες – κατά την μεγάλη τους πλειοψηφία εξωγενείς. Ειδικά τα προηγούμενα χρόνια που ήμουν πιο νέα, δεν μπορώ να θυμηθώ το πλήθος και την ευρηματικότητα των αδιάκριτων ερωτήσεων και διαπιστώσεων του τύπου “Τι, μόνο ένα; Ίσον κανένα!”, “Μα καλά δεν το σκέφτεσαι που θα είναι μόνο του; “Εσείς δεν είστε οικογένεια, είστε ζευγάρι με ένα παιδί”, αλλά και το ύφος άλλων μαμάδων με δύο, τρία ή και περισσότερα παιδιά που με κοιτούσαν σαν να μην καταλαβαίνω τι σημαίνει “μεγαλώνω παιδί”, μόνο και μόνο επειδή το ενδιαφέρον μου και η καθημερινότητά μου περιστρεφόταν γύρω από τη ύπαρξη μόνο ενός και δεν χρειαζόταν να μοιραστεί ακριβοδίκαια μεταξύ περισσοτέρων.

Πάνω από 10 χρόνια πλέον μαμά ενός – μόνο- παιδιού, δεν μετανιώνω στιγμή για αυτή την επιλογή, και διαβάζοντας έρευνες και ειδικούς για τα μοναχοπαίδια και την ψυχοσύνθεσή τους, αλλά και παρατηρώντας άλλες οικογένειες με ένα μόνο παιδί, έχω καταλήξει ότι η εποχή μας είναι πλέον έτοιμη -κόντρα σε κοινωνικές προκαταλήψεις και στερεότυπα- να παραδεχτεί ότι υπάρχουν τελικά πολλά θετικά στο να είσαι μοναχοπαίδι.

Ένα απόφθεγμα που με αγγίζει βαθιά και θεωρώ ότι κρύβει τόσο μεγάλη αλήθεια για τη διαμόρφωση και εξέλιξη του ανθρώπου, και πάντα υπήρξε μπούσουλας στη δική μου συμπεριφορά στο παιδί μου, είναι η φράση του Φρόυντ ότι “Αν ένας άνθρωπος υπήρξε το αδιαμφισβήτητα αγαπημένο παιδί της μητέρας του, διατηρεί σε όλη του τη ζωή το αίσθημα θριάμβου, την πίστη στην επιτυχία, που συχνά οδηγεί πραγματικά στην επιτυχία.” Και τα μοναχοπαίδια είναι αλήθεια ότι έχουν αυτό το προνόμιο. Από την πρώτη στιγμή της γέννησής τους απολαμβάνουν την αμέριστη προσοχή και το ολοκληρωτικό συναισθηματικό δόσιμο των γονιών τους, αλλά και στη μετέπειτα ζωή τους, ο χρόνος ενασχόλησης, τα ερεθίσματα από το οικογενειακό περιβάλλον τους, όλο το απόθεμα αγάπης έχει ως κέντρο πάντα και μόνο αυτά. Και παρότι, παλαιότερα πολλοί υποστήριζαν ότι αυτό τα κάνει κακομαθημένα, εγωιστές, συχνά στα όρια του ναρκισσισμού ως ενήλικες, η δική μου άποψη από όλα τα μοναχοπαίδια που έχω συναντήσει είναι εντελώς διαφορετική.


Τα μοναχοπαίδια, δεν είναι παιδιά κακομαθημένα, απαιτητικά, τουλάχιστον όχι περισσότερο ή λιγότερο από παιδιά που μεγάλωσαν σε οικογένεια με αδέλφια. Ίσως και να έχουν ένα μικρό προβάδισμα καθώς μεγαλώνουν “χορτασμένα” από όλα όσα έχει η οικογένεια να τους προσφέρει, συναισθηματικά και υλικά, και ως οι μόνοι αποδέκτες αυτών. Έρευνες μάλιστα έχουν δείξει ότι ακριβώς αυτό το υποστηρικτικό δίκτυο που απλώνεται γύρω τους με αποκλειστικότητα τα οδηγεί στο να ξεχωρίζουν ακαδημαϊκά, με καλούς βαθμούς και επιδόσεις στο σχολείο, αλλά και να επιτυγχάνουν επαγγελματικά στη μετέπειτα ζωή τους.

Τα μοναχοπαίδια είναι παιδιά ώριμα, παιδιά που μεγαλώνοντας γνωρίζουν και αφομοιώνουν την ωριμότητα και την υπευθυνότητα ως γνώριμη συμπεριφορά και τρόπο διάδρασης, καθώς περνούν το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου τους με ενήλικες. Αντιγράφουν, ενστερνίζονται, αντιδρούν με συμπεριφορές ενηλίκων, γεγονός που τα κάνει να ξεχωρίζουν ως παιδιά υπεύθυνα και οργανωτικά, με καθαρή σκέψη και ένα αίσθημα δικαίου τόσο ιδιαίτερο για την ηλικία τους. Αποτελέσματα ερευνών έχουν καταλήξει πολλές φορές ότι τα μοναχοπαίδια έχουν υψηλότερο IQ από τους συνομηλίκους τους, μεταξύ άλλων και λόγω των συνεχών και πολλών ερεθισμάτων και ευκαιριών που λαμβάνουν από το περιβάλλον τους. Παρότι και στο δικό μου παιδί πάντα με εντυπωσίαζε πως ένα τόσο ώριμο μυαλό μπορεί να κρύβεται σε ένα τόσο μικρό κεφαλάκι, την ίδια στιγμή ένιωθα και νιώθω το βάρος του να μπορέσει να χαρεί την παιδικότητα της ηλικίας του. Για εμένα αυτό σήμαινε ότι, όπως αυτό το μικρό παιδί ενσωματώθηκε στον κόσμο των ενηλίκων, οφείλουμε να προσπαθήσουμε και εμείς οι ενήλικες να έχουμε μία μικρή -έστω- συμμετοχή στον δικό του. Να γινόμαστε και εμείς κάποιες φορές παιδιά, να συμμετέχουμε στην ανεμελιά, την “σαχλαμάρα”, την σκανταλιά, να μιλάμε στη γλώσσα τους, να συζητάμε αυτά για τα οποία θέλουν να μιλήσουν, να γίνουμε μέρος των ενδιαφερόντων τους.

Λένε ότι τα μοναχοπαίδια είναι παιδιά μοναχικά, είμαι σίγουρη ότι και εσείς το έχετε ακούσει πολλές φορές. Προσωπικά διαφωνώ. Είναι στο χέρι των γονιών, αφού τα μοναχοπαίδια δεν έχουν την επαφή με άλλα παιδιά 24 ώρες το 24ωρο, να τους δημιουργούμε τις προϋποθέσεις για να ενισχύσουν την κοινωνικότητά τους και τους δεσμούς τους με άλλα παιδιά της ηλικίας τους. Και, ξέρετε, όταν αυτά τα παιδιά στο σπίτι περνούν – και πολλές φορές το επιδιώκουν- χρόνο μόνα τους, δεν σημαίνει ότι στενοχωριούνται ή είναι μοναχικά. Κρίνοντας από το δικό μου παιδί, πιστεύω ότι έχουν αναπτύξει μία εξαιρετική ικανότητα, να μπορούν να περνούν καλά και με τον εαυτό τους. Και σκεφτείτε, στην εποχή μας, στον κόσμο μας, πόσο σημαντικό είναι να θέλεις και να μπορείς να περνάς καλά και με τον εαυτό σου!

Photo by Jessica Rockowitz on Unsplash

Αυτό που πάνω από όλα θαυμάζω στο παιδί μου, αλλά το βλέπω και στις συμπεριφορές άλλων παιδιών που είναι μοναχοπαίδια, είναι αυτή η αυτοπεποίθηση που έχουν και που είναι έκδηλη όπου και αν βρεθούν. Είναι τα παιδιά που, επειδή ποτέ δεν ένιωσαν ότι μοιράζονται την αγάπη, το ενδιαφέρον, την προσοχή του περιβάλλοντός τους, πότε δεν ένιωσαν να εκθρονίζονται, ποτέ δεν ένιωσαν να συγκρίνονται, μεγαλώνουν με αδιάλλακτη αυτοπεποίθηση για την υπόσταση και την αξία τους, με μία εσωτερική δύναμη και θάρρος για αυτά που θέλουν να διεκδικήσουν.

Τα μοναχοπαίδια είναι παιδιά που έχουν την τύχη να είναι το κέντρο του κόσμου της οικογένειάς τους. Είναι παιδιά που οι συνθήκες ίσως και να τα ευνοούν περισσότερο κάποιες φορές από άλλα. Όμως, ας προσέξουμε όλοι εμείς που έχουμε μοναχοπαίδια, αυτή η αγάπη να είναι το συναίσθημα που θα τα βοηθήσει να γίνουν το καλύτερο που μπορούν και να ανοίξουν τα δικά τους φτερά, απαλλαγμένα από τα δικά μας όνειρα ως γονείς, τις υψηλές μας προσδοκίες, την υπερπροστασία μας. Ίσως, αυτά τα παιδιά, να πρέπει να τα σπρώξουμε πιο δυνατά προς την ανεξαρτησία, όλα τα άλλα εφόδια και προϋποθέσεις τα έχουν ήδη.