Το να νιώθουμε την ανάγκη να κάνουμε πίσω για να ευχαριστήσουμε τους γύρω μας είναι μέχρι ένα βαθμό κατανοητό. Είμαστε έτσι φτιαγμένοι ώστε να αναζητούμε την κοινωνική αποδοχή. Αυτό εξηγείται και από την οπτική της εξέλιξης, καθώς όταν κάνουμε αλτρουιστικές πράξεις είναι πιο πιθανό να συμπεριληφθούμε μέσα σε ομάδες και αυτό αυξάνει τις πιθανότητες επιβίωσης μας.

Επιπλέον, πολλοί από εμάς έχουμε μεγαλώσει σε οικογένειες όπου βλέπαμε ότι ευχαριστώντας τα μέλη της κερδίζαμε το να νιώθουμε ασφαλείς και αγαπητοί. Φυσικά οι γονείς δεν το κάνουν πάντα σκόπιμα, αλλά είναι ένας τρόπος να ασκούν έλεγχο εκμεταλλευόμενοι τέτοιες καταστάσεις.

Όταν αυτό είναι κάτι που συμβαίνει για χρόνια, υιοθετούμε ένα μοτίβο που λέει ότι έχουμε αξία ή μας αγαπούν μόνο αν συμπεριφερόμαστε, αγαπάμε και νιώθουμε όπως ακριβώς εκείνοι θέλουν.

Οι προθέσεις μας μπορεί να είναι οι καλύτερες, όμως καλό είναι να παρατηρούμε πότε καταπατούμε τις αξίες μας και παραβλέπουμε τις ανάγκες για να είναι οι άλλοι καλά. Αυτό μπορεί να μας κάνει δυσλειτουργικούς στην καθημερινότητα μας.

Ας αναρωτηθούμε αν κάποια από τα παρακάτω σημάδια μας φαίνονται οικεία:

  • Θέλουμε να μιλήσουμε ανοιχτά αλλά σιωπούμε από φόβο μήπως ο άλλος θυμώσει ή αναστατωθεί
  • Δεν λέμε τη γνώμη μας για να μην φέρουμε τους άλλους σε δύσκολη θέση ή αντιμέτωπους με μια διαφορετική άποψη
  • Νομίζουμε ότι θα λάβουμε αγάπη, αποδοχή και φροντίδα μόνο αν πηγαίνουμε με τα νερά των άλλων
  • Παραμελούμε την αυτο-φροντίδα και τις προσωπικές μας ανάγκες (σωματικές και συναισθηματικές)
  • Νιώθουμε μια συνεχή δυσφορία επειδή δεν είμαστε διεκδικητικοί στις σχέσεις μας

Το να πετάξουμε από πάνω μας αυτή τη νοοτροπία είναι κάτι αρκετά δύσκολο, καθώς μέσα μας έχουμε την πυρηνική πεποίθηση ότι αν δεν ανταποκριθούμε στις προσδοκίες των άλλων τότε δεν θα γίνουμε αποδεκτοί. Είναι ένας μηχανισμός άμυνας που κρατάει τις σχέσεις μας ασφαλείς, ακόμα κι αν αυτό δεν είναι υγιές ή λειτουργικό. Άρα το να διαφωνήσουμε ή να πούμε την πραγματική μας άποψη για κάτι θέλει μεγάλο κουράγιο.

Αν λειτουργούμε λοιπόν έτσι είναι πολύ πιθανό να έχουμε γύρω μας άτομα τα οποία μας εκμεταλλεύονται. Όταν ξαφνικά αρχίσουμε να εκφέρουμε άποψη και να διεκδικούμε, αυτό μπορεί να προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στους άλλους οι οποίοι είχαν συνηθίσει να λέμε σε όλα ναι.

Είναι σημαντικό να μάθουμε να εκφραζόμαστε. Αυτό θα κάνει καλό και στις σχέσεις και στην ψυχική υγεία μας. Όσο πιο πολύ καιρό συγκεντρώνουμε δυσφορία και ενόχληση μέσα μας, τόσο αυτό θα χτίζεται και θα μας πνίγει. Ας δώσουμε την ευκαιρία στον εαυτό μας να βρούμε τη φωνή μας και να τη μοιραστούμε με τους άλλους. Θα δούμε πολύ γρήγορα ότι αυτό που φοβόμαστε συνήθως δεν γίνεται πραγματικότητα.

Θα δούμε ότι κάποιοι άνθρωποι θα μας σέβονται και θα μας νοιάζονται ακόμα και αν διαφωνούμε μαζί τους μερικές φορές.

Αυτό θα το διαπιστώσουμε μόνο αν τολμήσουμε. Κάποιοι θα δυσκολευτούν να δώσουν χώρο στο να μας ακούσουν και αυτό θα είναι μια χρήσιμη πληροφορία για εμάς, με την οποία μένει να δούμε τι θέλουμε να κάνουμε και να αναρωτηθούμε αν αξίζει να κρατάμε αυτή τη σχέση στη ζωή μας.




Η Νάντια Σπαθοπούλου έχει σπουδάσει ψυχολογία στο Πανεπιστήμιο του Sheffield. Έχει κάνει μεταπτυχιακό στη Συμβουλευτική ψυχολογία και 3ετή εκπαίδευση στη Γνωστική Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεία. Αυτό το διάστημα παρέχει συνεδρίες μέσω διαδικτύου. Ασχολείται με θέματα άγχους, κατάθλιψης, θυμού, ορίων, σχέσεων, πένθους και πολλά άλλα. Πέρα από τις ατομικές συνεδρίες, στόχος της είναι να μοιράζεται της γνώσεις της και να εμπνέει τους γύρω της. 

@nadiaspatho.psychologist





Κεντρική φωτογραφία:  Alphacolor on Unsplash